ધોરણ 3 થી 8 માં ત્રિમાસિક કસોટી અને સત્રાંત પરીક્ષાના આયોજન બાબત
ધોરણ ૩ થી ૮ના વિદ્યાર્થીઓ માટે દ્વિતીય સત્રની ત્રિમાસિક કસોટી માટેની મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબ છે.
પરીક્ષાનું આયોજન અને સમયગાળો તારીખ: આ કસોટી ૨ ફેબ્રુઆરી થી ૧૪ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ દરમિયાન યોજાશે.
ગુણ: દરેક વિષયની કસોટી ૪૦-૪૦ ગુણની રહેશે.
અભ્યાસક્રમ: ૧૫ જાન્યુઆરી સુધીનો અભ્યાસક્રમ ધ્યાને લેવાનો રહેશે.
કસોટીનું માળખું અને તૈયારી પ્રશ્નપત્ર: શિક્ષકોએ પોતાની શાળાના વિદ્યાર્થીઓની કક્ષાનુસાર ૪૦ ગુણનું કસોટીપત્ર જાતે તૈયાર કરવાનું રહેશે.
પ્રશ્નબેંક: શિક્ષકોના માર્ગદર્શન માટે જી.સી.ઈ.આર.ટી. દ્વારા પ્રશ્નબેંક તૈયાર કરી ૩૦/૦૧/૨૦૨૬ સુધીમાં ઓનલાઈન પોર્ટલ અથવા ઈ-મેઈલ પર ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.
પ્રશ્નોના પ્રકાર: કસોટીમાં હેતુલક્ષી, ટૂંકજવાબી અને નિબંધ પ્રકારના પ્રશ્નો રાખવા. આ ઉપરાંત ૩૦% પ્રશ્નો MCQ પ્રકારના પૂછવાના રહેશે.
મૂલ્યાંકન અને અમલીકરણ નોટબુક: કસોટી સમગ્ર શિક્ષા દ્વારા આપવામાં આવેલ નોટબુકમાં લેવાની રહેશે અને તપાસ્યા બાદ વાલીઓને બતાવવાની રહેશે.
ગુણાંકન: આ કસોટીના ગુણ રચનાત્મક મૂલ્યાંકન (પત્રક-A) ના ભાગરૂપે વાર્ષિક પરિણામમાં ગણવાના રહેશે.
મોનીટરીંગ: પરીક્ષાના સુચારુ અમલીકરણ માટે CRC-BRC કો-ઓર્ડિનેટર અને અન્ય શિક્ષણ અધિકારીઓ દ્વારા સઘન મોનીટરીંગ કરવામાં આવશે.
ત્રિમાસિક કસોટી 2025:
વર્ષ-2018થી રાજ્યની પ્રાથમિક શાળાઓમાં ધોરણ 3 થી 8 માં સામયિક મૂલ્યાંકન કસોટી (એકમ કસોટી) અમલમાં છે. રાજ્યકક્ષાની 360 ડિગ્રી મૂલ્યાંકન માટેની સમિતિની ભલામણ અન્વયે ચાલુ વર્ષ 2025-26 થી સદર એકમ કસોટીના વિકલ્પ સ્વરૂપે ધોરણ 3 થી 8 માં ત્રિમાસિક કસોટી યોજવાની રહેશે. જે સંદર્ભે નીચેની સૂચનાઓનો અમલ કરવાનો રહેશે.
1) સદર ત્રિમાસિક કસોટી ધોરણ 3 થી 8 માં દરેક સત્રમાં 15 દિવસના સમયગાળામાં દરેક વિષયની 40-40 ગુણની એક-એક કસોટી લેવાની રહેશે.
2) ચાલુ વર્ષ 2025-26 માં તારીખ 18 ઓગસ્ટથી 30 ઓગસ્ટ, 2025 દરમિયાન દરેક વિષયની એક કસોટી યોજવાની રહેશે. આ અંગેનું સમયપત્રક શાળા પોતાની અનુકૂળતાએ નક્કી કરી શકશે.
૩) સદર કસોટી માટે જીસીઈઆરટી દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલ માસવાર ફાળવણીના આધારે 15 ઓગસ્ટ સુધીનો અભ્યાસક્રમ ધ્યાને લેવાનો રહેશે. જે જીસીઈઆરટીની વેબસાઈટ પર ઉપલબ્ધ છે.
4) શિક્ષકે સદર 40 ગુણની કસોટી પોતાની શાળાના વિદ્યાર્થીઓની કક્ષાનુસાર જાતે તૈયાર કરવાની રહેશે.
5) કસોટી લર્નીંગ આઉટકમના આધારે તૈયાર કરવાની રહેશે તેમજ તેમાં હેતુલક્ષી, અતિટૂંકજવાબી, ટૂંકજવાબી તેમજ નિબંધપ્રકાર એમ વિવિધ પ્રકારના પ્રશ્નોનો સમાવેશ કરવાનો રહેશે.
6) સદર કસોટી તૈયાર કરવા માટે શિક્ષકોને માર્ગદર્શન મળે એ હેતુસર જીસીઈઆરટી દ્વારા પ્રશ્નબેંક તૈયાર કરીને આપવામાં આવશે.
7) ધોરણ અને વિષયવાર પ્રશ્નબેંક રાબેતા મુજબ શાળાઓને સમગ્ર શિક્ષા કચેરી મારફત Online Attendance Portal (http://schoolattendancegujarat.in/) પર તા.18/08/2025 ના રોજ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.
8) શિક્ષક સદર પ્રશ્નબેંકમાંથી પ્રશ્નો પસંદ કરી શકશે તેમજ તેમાં આપેલ પ્રશ્નો જેવા પ્રશ્નો જાતે તૈયાર કરીને પણ કસોટી તૈયાર કરીને વિદ્યાર્થીઓનું મૂલ્યાંકન કરી શકશે. આ ઉપરાંત જીસીઈઆરટીની વેબસાઈટ પર અગાઉના વર્ષની સામયિક મૂલ્યાંકન કસોટી તેમજ પ્રશ્નબેંક ઉપલબ્ધ છે. કસોટી તૈયાર કરવા માટે શિક્ષક તેનો પણ ઉપયોગ કરી શકશે.
9) સદર કસોટી અંતર્ગત શિક્ષકે તૈયાર કરેલા કસોટીપત્રો શાળા ફાઈલે રાખવાના રહેશે.
10) આ કસોટી સમગ્રશિક્ષા દ્વારા આપવામાં આવેલ નોટબુકમાં લેવાની રહેશે. કસોટી ચેક થઈ ગયા બાદ વાલીને બતાવવા માટે મોકલવાની રહેશે.
11) સદર ત્રિમાસિક કસોટી રચનાત્મક મૂલ્યાંકનનો ભાગ બની રહેશે. આ કસોટીના ગુણ રચન (પત્રક-A) ના ભાગરૂપે સત્રાંત/વાર્ષિક પરિણામ પત્રકમાં ગણવાના રહેશે.
12) દિવ્યાંગ વિદ્યાર્થીઓ તેમજ અન્ય માધ્યમ માટે ઉપરોક્ત પ્રશ્નબેંકનો સંદર્ભ તરીકે ઉપયોગ કરી શાળાકક્ષાએ ત્રિમાસિક કસોટી તૈયાર કરવાની રહેશે.
⭕ Std 3 – 40 Marks Model Papers
Std 3 Maths – 40 Marks
Std 3 EVS – 40 Marks
⭕ Std 4 – 40 Marks Model Papers
Std 4 EVS – 40 Marks
⭕ Std 5 – 40 Marks Model Question Papers
Std 5 Hindi – 40 Marks
Std 5 English – 40 Marks
Std 5 Maths – 40 Marks
Std 5 EVS – 40 Marks
⭕ Std 6 – 40 Marks Model Question Papers
Std 6 Sci-Tech – 40 Marks
⭕ Std 7 – 40 Marks Model Question Papers
Std 7 Sci-Tech – 40 Marks
⭕ Std 8 – 40 Marks Model Question Papers
Std 8 Sci-Tech – 40 Marks
દ્વિતીય સત્રાંત કસોટી 2026
ગુજરાત શૈક્ષણિક સંશોધન અને તાલીમ પરિષદ (GCERT) દ્વારા 10 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ બહાર પાડવામાં આવેલ એક પરિપત્ર છે. જેમાં ધોરણ 3 થી 8 ની દ્વિતીય સત્રાંત (વાર્ષિક) પરીક્ષા 2026 અંગેની વિગતો આપવામાં આવી છે.
૧. પરીક્ષાનો સમયગાળો:
➡️ પરીક્ષા ૦૬ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી ૨૨ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ દરમિયાન યોજાશે.
➡️ ધોરણ ૩ થી ૫: ૦૬/૦૪/૨૦૨૬ થી ૧૧/૦૪/૨૦૨૬.
➡️ ધોરણ ૬ થી ૮: ૧૩/૦૪/૨૦૨૬ થી ૨૨/૦૪/૨૦૨૬.
૨. અભ્યાસક્રમ અને પ્રશ્નપત્ર:
➡️ આ પરીક્ષામાં બીજા સત્ર (નવેમ્બર થી માર્ચ) નો સંપૂર્ણ અભ્યાસક્રમ રહેશે.
➡️ પ્રશ્નપત્રોમાં ૩૦% પ્રશ્નો 'લર્નિંગ આઉટકમ્સ' (Learning Outcomes - LO) એટલે કે અધ્યયન નિષ્પત્તિઓ આધારિત રહેશે.
૩. શાળાઓ માટે સૂચનાઓ:
➡️ સરકારી અને ગ્રાન્ટેડ શાળાઓ: તમામ સરકારી અને ગ્રાન્ટેડ શાળાઓએ GCERT દ્વારા તૈયાર કરેલા સમાન પ્રશ્નપત્રો અને સમાન સમયપત્રક મુજબ જ પરીક્ષા લેવાની રહેશે.
➡️ સ્વનિર્ભર (ખાનગી) શાળાઓ: મુખ્ય વિષયો (ગુજરાતી, ગણિત, વિજ્ઞાન, સામાજિક વિજ્ઞાન અને પર્યાવરણ) માટે રાજ્યના કોમન સમયપત્રકનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે. તેઓ રાજ્યના પ્રશ્નપત્રોનો ઉપયોગ કરી શકે છે અથવા તેના જેવું જ માળખું ધરાવતા પોતાના પ્રશ્નપત્રો કાઢી શકે છે.
૪. અન્ય વિગતો:
➡️ પરીક્ષા દરમિયાન જો કોઈ સ્થાનિક રજા આવતી હોય, તો તે રજા રદ ગણીને પરીક્ષા લેવાની રહેશે.
➡️ પરિણામ તૈયાર કરવા અને ગુણની એન્ટ્રી કરવા બાબતે જિલ્લા શિક્ષણ સમિતિ અને નગર શિક્ષણ સમિતિએ જરૂરી વ્યવસ્થા કરવાની રહેશે.
પ્રથમ સત્રાંત કસોટી 2025
પ્રથમ સત્રાંત કસોટી તા.06/10/2025 થી 14/10/2025 દરમિયાન યોજવાની રહેશે. સમગ્ર રાજ્યમાં એકસૂત્રતા રહે તે માટેનું સમાન સમયપત્રક આ સાથે સામેલ છે. સદર કસોટી માટે નીચેની સૂચનાઓ ધ્યાને લેવાની રહેશે અને તે મુજબ સંબંધિત જિલ્લા/કોર્પોરેશન/નગરપાલિકા શિક્ષણ સમિતિઓ દ્વારા કામગીરી થાય તે સુનિશ્ચિત કરવાનું રહેશે.
1) ધોરણવાર અને વિષયવાર પરિરૂપ રાજ્યકક્ષાએથી તૈયાર કરી તમામ જિલ્લા શિક્ષણ અને તાલીમ ભવન (ડાયેટ)ને આપવામાં આવશે. આ નિયત પરિરૂપ મુજબ ડાયેટ દ્વારા કસોટી પત્રો તૈયાર કરી સંબંધિત જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણાધિકારીશ્રી/શાસનાધિકારીશ્રીને સોંપવામાં આવશે.
2) જીસીઈઆરટી દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલ અભ્યાસક્રમની માસવાર ફાળવણી અનુસાર પ્રથમસત્રનો જૂન થી ઓક્ટોબર માસ સુધીનો અભ્યાસક્રમ ધ્યાને લેવામાં આવશે.
3) સ્વનિર્ભર પ્રાથમિક ગુજરાતી (પ્રથમભાષા), ગણિત, વિજ્ઞાન, સામાજિક વિજ્ઞાન અને પર્યાવરણ વિષયના કસોટીપત્રો રાજ્યકક્ષાએથી આવેલ માળખા (પરિરૂપ) મુજબ શાળાકક્ષાએ તૈયાર કરવાના રહેશે તેમજ સમાન સમયપત્રક મુજબ પરીક્ષા યોજવાની રહેશે. બાકીના વિષયોની કસોટી સ્વનિર્ભર પ્રાથમિક શાળાઓએ નિયત માળખા (પરિરૂપ)ના આધારે શાળા કક્ષાએથી પોતે નિયત કરેલ સમયપત્રક મુજબ યોજી શકશે.
4) જો કોઈ જિલ્લા દ્વારા સ્થાનિક રજા જાહેર કરેલ હોય તો તે રજા રદ કરી સમયપત્રક અનુસાર પરીક્ષા યોજવાની રહેશે.
5) તમામ વિષયોનાં સમાન કસોટીપત્રો સમાન સમયપત્રકના આધારે અમલી કરવાનાં રહેશે.
6) શિક્ષણાધિકારીશ્રી/શાસનાધિકારીશ્રીને કસોટીપત્રો માટે નિયત રકમ ચૂકવવાની રહેશે.
7) સ્વનિર્ભર શાળાઓ ઈચ્છે તો જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણાધિકારીશ્રી/શાસનાધિકારીશ્રી પાસેથી મેળવીને પોતાની શાળામાં ઉપયોગ કરી શકશે. આ માટે જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણાધિકારીશ્રી/શાસનાધિકારીશ્રીને નિયત કરેલ રકમ જે તે સ્વનિર્ભર સંસ્થાએ ચૂકવવાની રહેશે.
8) જે શાળાઔ શાળાઓમાં પણ તમામ ધોરણની તમામ વિષયોની પરીક્ષા આપેલ સમયપત્રક મુજબ જ યોજવાની રહેશે.
9) કરવામાં આવેલ કસોટી પત્રોના છાપકામ, પેપરના પ્રૂફ, ભાષાશુદ્ધિની જવાબદારી જે તે જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણ સમિતિ/નગર પ્રાથમિક શિક્ષણ સમિતિની રહેશે.
10) ધોરણ 3 અને 4 ના વિદ્યાર્થીઓએ કસોટીપત્રમાં ઉત્તરો લખવાના રહેશે. ધોરણ 5 થી 8ના વિદ્યાર્થીઓએ ઉત્તરવહીમાં ઉત્તરો લખવાના રહેશે.
11) સામાજિક વિજ્ઞાન અને પર્યાવરણ વિષયમાં નકશાઓ અને ગણિત વિષયમાં આલેખપત્રની જરૂરી વ્યવસ્થા જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણ સમિતિ તેમજ નગર પ્રાથમિક શિક્ષણ સમિતિએ કસોટીપત્રોની સાથે જ કરવાની રહેશે.
12) સમાવેશી શિક્ષણ અંતર્ગત પરીક્ષા પત્રક્રમાંક: જીસીઈઆરટી/સીએન્ડઈ/2025/983-1128 09/01/2025 અન્વયે દિવ્યાંગ વિદ્યાર્થીઓ માટે આપેલ સૂચનાઓને ધ્યાને લેવાની રહેશે.
13) સત્રાંત કસોટી અંતર્ગત ઉત્તરવહીઓની ચકાસણી જે-તે શાળા કક્ષાએ જ કરાવવાની રહેશે.
14) કસોટીના પરિણામની ઓનલાઇન ડેટા એન્ટ્રી અંગે વિગતવાર સૂચના સમગ્ર શિક્ષા, સ્ટેટ પ્રોજેક્ટ ઓફિસ, ગાંધીનગર મારફતે અલગથી આપવામાં આવશે.
15) સદર પરીક્ષાના સુચારુ અમલીકરણ માટે પરીક્ષા દરમિયાન મોનીટરીંગ સ્ટાફ( CRC-BRC કો-ઓર્ડિનેટર, BRP, કેળવણી નિરીક્ષક, TPEO, SSA જિલ્લા કો-ઓર્ડિનેટર, DIET લેક્ચરર વગેરે) દ્વારા સઘન મોનીટરીંગ કરાવવાનું રહેશે.
16) પરીક્ષા અંગેની વખતોવખતની સૂચનાઓ લેવાની રહેશે. પરીક્ષા અંગેની સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન ગોપનીયતાની તકેદારી રાખવાની રહેશે.
.gif){kind=small}
